Pernah tak anda perasan ada benjolan pelik dalam mulut, sama ada pada gusi, bawah lidah, bahagian pipi atau lelangit?
Mula-mula kecil je. Tak sakit pun.
Jadi, anda mungkin fikir…
“Ala, mungkin ulser biasa kot.”
“Tak sakit pun, biarkan je lah.”
“Nanti lama-lama hilang sendiri.”
Tapi tahukah anda, bukan semua benjolan dalam mulut adalah normal?
Ada ketumbuhan yang tidak berbahaya, tetapi ada juga yang memerlukan pemeriksaan dan rawatan lanjut.
Jom ketahui jenis-jenis ketumbuhan dalam mulut dan tanda yang perlu anda beri perhatian.
Apa Itu Ketumbuhan Dalam Mulut?
Ketumbuhan dalam mulut merujuk kepada pertumbuhan tisu atau benjolan yang muncul pada kawasan seperti:
Gusi
Lidah
Bawah lidah
Bahagian dalam pipi
Bibir
Lelangit mulut
Ketumbuhan ini boleh mempunyai bentuk, warna dan saiz yang berbeza.
Ada yang kelihatan seperti gelembung berisi air, ada yang menyerupai ketuat, dan ada juga yang kelihatan seperti benjolan merah atau putih.
Penting untuk diketahui bahawa bukan semua ketumbuhan dalam mulut adalah kanser.
Namun, pemeriksaan doktor gigi diperlukan untuk mengenal pasti punca sebenar.
6 Jenis Ketumbuhan & Perubahan Tisu Dalam Mulut Yang Anda Perlu Tahu
1. Mucocele : Benjolan Seperti Gelembung Air
Pernah nampak benjolan kecil pada bahagian dalam bibir?
Ia mungkin mucocele.
Mucocele ialah benjolan berisi lendir air liur yang biasanya berlaku apabila saluran kelenjar air liur kecil mengalami kecederaan atau gangguan.
Antara cirinya:
Kelihatan seperti gelembung
Boleh berwarna jernih, kebiruan atau merah jambu
Selalunya tidak sakit
Kerap berlaku pada bahagian dalam bibir bawah
Sesetengah mucocele boleh hilang sendiri, tetapi jika benjolan berulang atau tidak sembuh, dapatkan pemeriksaan.
2. Ranula : Benjolan Di Bawah Lidah
Jika anda perasan ada benjolan lembut di bawah lidah, ia mungkin ranula.
Ranula merupakan sejenis mucocele yang biasanya melibatkan kelenjar air liur di bawah lidah.
Antara tanda yang boleh berlaku:
Bengkak pada lantai mulut
Kelihatan seperti gelembung berisi cecair
Boleh menyebabkan rasa tidak selesa
Dalam kes tertentu, boleh mengganggu pertuturan atau proses menelan
Jika benjolan semakin besar, pemeriksaan perlu dilakukan untuk menentukan rawatan yang sesuai.
3. Papilloma : Ketumbuhan Seperti Ketuat
Oral papilloma ialah ketumbuhan tisu yang biasanya bersifat jinak.
Ia boleh kelihatan seperti ketuat kecil dengan permukaan yang tidak rata.
Antara cirinya:
Permukaan berbonjol
Berwarna putih atau merah jambu
Biasanya tidak menyakitkan
Boleh muncul pada lidah, lelangit atau kawasan lain dalam mulut
Sesetengah papilloma berkaitan dengan jangkitan HPV.
Walaupun kebanyakannya jinak, pemeriksaan diperlukan untuk membezakan papilloma daripada ketumbuhan lain yang mungkin kelihatan hampir sama.
4. Pyogenic Granuloma : Benjolan Merah Yang Mudah Berdarah
Pernah nampak benjolan merah pada gusi yang mudah berdarah apabila disentuh?
Ia mungkin pyogenic granuloma.
Keadaan ini merupakan pertumbuhan tisu yang boleh berlaku akibat kerengsaan atau perubahan hormon.
Antara cirinya:
Benjolan merah atau kemerahan
Mudah berdarah
Kerap berlaku pada gusi
Boleh membesar dalam tempoh yang agak singkat
Walaupun biasanya bukan kanser, pemeriksaan tetap penting kerana terdapat keadaan lain yang boleh mempunyai rupa hampir sama.
5. Leukoplakia : Tompok Putih Yang Tak Hilang
Berbeza daripada benjolan biasa, leukoplakia ialah tompok putih pada lapisan dalam mulut yang tidak dapat dikenal pasti sebagai penyakit lain selepas pemeriksaan.
Tompok ini biasanya:
Berwarna putih
Tidak boleh disapu hilang
Boleh muncul pada pipi, gusi atau lidah
Selalunya tidak menyakitkan
Kenapa perlu ambil serius?
Kerana sesetengah leukoplakia mempunyai perubahan prakanser, walaupun bukan semua kes akan menjadi kanser.
Doktor mungkin mencadangkan pemeriksaan lanjut atau biopsi untuk mengenal pasti keadaan tisu tersebut.
6. Tumor Dalam Mulut : Jinak Atau Kanser?
Perkataan tumor sering membuatkan orang terus terfikir tentang kanser.
Sebenarnya, tumor boleh bersifat jinak atau malignan (kanser).
Tumor dalam mulut boleh muncul sebagai:
Benjolan yang semakin membesar
Ketumbuhan pada gusi atau lidah
Kawasan tisu yang berubah bentuk
Luka yang tidak sembuh
Perubahan warna pada tisu mulut
Rupa sahaja tidak mencukupi untuk menentukan sama ada sesuatu ketumbuhan itu berbahaya.
Dalam kes tertentu, doktor mungkin perlu melakukan biopsi atau merujuk pesakit kepada pakar.
Ketumbuhan Dalam Mulut Tak Sakit, Perlu Risau Ke?
Ya, masih perlu diberi perhatian.
Ramai orang beranggapan bahawa ketumbuhan yang tidak menyakitkan bermaksud ia tidak berbahaya.
Sebenarnya, sesetengah masalah mulut yang serius mungkin tidak menyebabkan kesakitan pada peringkat awal.
Oleh itu, jangan bergantung pada rasa sakit semata-mata untuk menentukan sama ada benjolan tersebut normal atau tidak.
Bila Perlu Jumpa Doktor Gigi?
Dapatkan pemeriksaan jika anda mengalami:
Benjolan yang tidak hilang selepas dua minggu
Ketumbuhan yang semakin membesar
Luka dalam mulut yang tidak sembuh
Tompok putih atau merah yang berterusan
Benjolan yang mudah berdarah
Kesukaran mengunyah atau menelan
Kebas yang tidak dapat dijelaskan
Benjolan pada leher
Jika mengalami kesukaran bernafas atau menelan air liur akibat bengkak, dapatkan rawatan kecemasan segera.
Lebih awal sesuatu perubahan diperiksa, lebih cepat puncanya boleh dikenal pasti.
Macam Mana Doktor Kenal Pasti Ketumbuhan Dalam Mulut?
Pemeriksaan biasanya bermula dengan doktor gigi melihat dan menilai keadaan tisu di dalam mulut.
Doktor mungkin akan:
1. Melakukan Pemeriksaan Klinikal
Doktor memeriksa lokasi, saiz, bentuk, warna dan tekstur benjolan.
2. Menilai Sejarah Kesihatan Pesakit
Doktor mungkin bertanya bila benjolan mula muncul, sama ada ia membesar dan jika terdapat simptom lain.
3. Mencadangkan X-Ray Jika Diperlukan
Jika doktor mengesyaki masalah melibatkan tulang rahang atau struktur berdekatan, pemeriksaan pengimejan mungkin diperlukan.
Untuk kes tertentu, CBCT atau 3D X-Ray boleh membantu menilai struktur tulang rahang dengan lebih terperinci.
Namun, bukan semua ketumbuhan dalam mulut memerlukan CBCT.
4. Biopsi atau Rujukan Pakar
Jika terdapat ketumbuhan yang mencurigakan, doktor mungkin mencadangkan biopsi untuk pemeriksaan tisu di makmal atau merujuk pesakit kepada pakar yang berkaitan.
Biopsi merupakan salah satu kaedah penting untuk menentukan diagnosis bagi ketumbuhan tertentu.
Boleh Ke Ketumbuhan Dalam Mulut Hilang Sendiri?
Ia bergantung kepada puncanya.
Sesetengah benjolan seperti mucocele kecil boleh hilang sendiri.
Namun, terdapat juga ketumbuhan yang memerlukan rawatan atau pemantauan lanjut.
Elakkan daripada:
Memecahkan benjolan sendiri
Memicit atau mencucuk ketumbuhan
Menggunakan ubat tanpa mengetahui punca
Menangguhkan pemeriksaan jika benjolan tidak sembuh
Tindakan tersebut boleh menyebabkan kecederaan atau melambatkan diagnosis.
Kalau anda perasan ada ketumbuhan pada gusi, lidah, bawah lidah atau bahagian dalam pipi, jangan terus anggap ia perkara biasa.
Jom buat pemeriksaan di As-Salam Dental!
Doktor gigi boleh menilai keadaan mulut anda dan mencadangkan pemeriksaan lanjut atau rujukan pakar jika diperlukan.
Klinik Pergigian As-Salam Dental kini di Semenyih & Bandar Baru Bangi